9 października uczniowie klasy 4m o profilu matematyczno-chemiczno-fizycznym odwiedzili Wydział Chemiczny Politechniki Warszawskiej. W ramach warsztatów laboratoryjnych „LabZone: spektrum chemii” wzięli udział w zajęciach pod hasłem „Mój własny biodiesel”, podczas których pod okiem pracowników wydziału oraz p. Agaty Jagielskiej samodzielnie otrzymywali paliwo do silników Diesla z oleju jadalnego.
Od oleju jadalnego do paliwa
W obliczu wyzwań związanych z dostępnością surowców kopalnych coraz większe znaczenie mają paliwa wytwarzane ze źródeł odnawialnych. Jednym z przykładów jest biodiesel, otrzymywany w procesie syntezy estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME). Wykorzystanie paliw odnawialnych może wspierać niezależność energetyczną oraz przyczyniać się do ograniczania emisji dwutlenku węgla.
W polskich warunkach ważnym surowcem wykorzystywanym do przemysłowej produkcji biodiesla jest olej rzepakowy.
Podczas warsztatów uczniowie poznali ten proces od strony praktycznej. Przeprowadzali reakcję transestryfikacji tłuszczów zawartych w oleju, a następnie oczyszczali otrzymany produkt. Pracowali z wykorzystaniem specjalistycznej aparatury laboratoryjnej, m.in. mieszadła magnetycznego, wiskozymetru, wirówki, płuczki Dreschla i wyparki. Wykonali również rafinację produktu na złożu żelu krzemionkowego w kolumnie chromatograficznej.
Najszybsze zespoły zdążyły dodatkowo przeprowadzić miareczkowanie i oznaczyć kwasowość otrzymanego produktu – jeden z parametrów pozwalających ocenić jakość paliwa.
Wiedza z podręcznika w laboratorium
Warsztaty bezpośrednio nawiązywały do zagadnień omawianych na lekcjach chemii: właściwości estrów oraz sposobów ochrony środowiska przed zanieczyszczeniami. Były także okazją do samodzielnego wykonania doświadczeń i poznania procedur, które w szkolnej nauce często pojawiają się przede wszystkim w podręcznikach i zadaniach.
Warto dodać, że reakcja transestryfikacji pojawiła się również w teście diagnostycznym Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w 2022 roku.
Wizyta na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej pozwoliła uczniom połączyć wiedzę teoretyczną z praktyką laboratoryjną, poznać zastosowanie chemii w energetyce i ochronie środowiska oraz rozwinąć zainteresowania naukowe.
Dziękujemy pracownikom Politechniki Warszawskiej za możliwość udziału w warsztatach i zdobywania doświadczeń w prawdziwym laboratorium!
